help-header

SAN چیست؟

SAN مخفف کلمه Storage Area Network و به معنای شبکه‌ی ذخیره‌سازی اطلاعات است. SAN یک راهکار ذخیره‌سازی با سرعت بالا است که از تعدادی تجهیزات ذخیره‌سازی که هر کدام متصل به سرورهای فیزیکی و مجازی هستند تشکیل شده است. شکل و ساختار ذخیره اطلاعات در این شبکه‌ی ذخیره‌سازی به‌شکل Block Level است که باعث می‌شود سرویس‌های درون‌شبکه‌ای به آسانی به سرورهای SAN ارتباط برقرار کنند. این سرورهای ذخیره‌سازی برای ذخیره اطلاعات گاهی از Tape Library و معمولن از هارد دیسک‌های Raid شده استفاده می‌کنند.

این شبکه‌ی ذخیره‌سازی علاوه بر ذخیره‌سازی اطلاعات، امکان پشتیبان‌گیری (Backup) خودکار از داده‌ها‌‌، نظارت بر ذخیره‌سازی و مراحل پشتیبان‌گیری را فراهم می‌کند. SAN ترکیبی از سرویس و تجهیزات سخت‌افزاری است که در نهایت امکان ذخیره‌سازی اطلاعات را به‌شکلی هوشمند دراختیار کلاینت‌ها و سرور‌ها قرار می‌دهد.

 

مزایای SAN

SAN Storageها برای انجام فرآیند پشتیبان‌گیری و بازگشت از بحرانِ از دست دادن اطلاعات مهم (Disaster Recovery) بسیار کارآمد هستند. در یک شبکه‌ی ذخیره‌سازی اطلاعات به راحتی امکان ارتباط و تبادل داده‌های ذخیره شده میان هارد دیسک‌های موجود بدون وابستگی به سرورهای مالک اطلاعات فراهم است. این ویژگی به معنای عدم وابستگی اطلاعات ذخیره شده با سرور اصلی هست که فرایند پشتیبان‌گیری (Backup) و بازیابی اطلاعات (Recovery) را بسیار آسان و ضریب خطا را پایین می‌آورد. به‎‌عنوان مثال، هنگام پشتیبان‌گیری از اطلاعات یک سرور، CPU و RAM سرور اصلی درگیر این فرآیند خواهد شد و ممکن است سرویسی که بر روی این سرور فیزیکی یا مجازی نصب شده است را دچار اختلال کند. شبکه‌ی Storage Area Network کمک می‌کند در زمان چنین فرآیندی پردازش اضافه به سرور متحمل نشود.

از دیگر مزایای استفاده از شبکه ذخیره‌سازی SAN، انتقال اطلاعات حجیم به نقاط دور بدون از دست دادن اطلاعات و Packet Loss است. برخی از تجهیزات SAN از تکنولوژی به نام Fiber Channel برای انتقال اطلاعات به فواصل دور و به واسطه بستر فیبرنوری استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال اگر دو مرکز داده (Data Center) با دو SAN Storage با قابلیت Fiber Channel وجود داشته باشد، هر دو مرکز داده از طریق بستر فیبر نوری اطلاعات را منتقل و در یک Off Site Backup ذخیره می‌کنند.

هم‌چنین، پشتیبان‌گیری منظم، بررسی صحت انتقال و ذخیره اطلاعات، و نظارت بر عملکرد تمام سرویس‌های ذخیره‌ساز از جمله مزایای پایه‌ای یک شبکه SAN است.

 

SAN Fabric چیست؟

درواقع یک مبدل سخت‌افزاری است که تمام تجهیزات و سرورهای درون یک شبکه را به SAN Storageها متصل می‌کند. SAN Fabric کمک می‌کند که هر سرور و کلاینتی که درون شبکه است با هر دستگاه ذخیره‌ساز درون یک Storage Area Network از طریق فیبر نوری ارتباط برقرار کند.

 

استانداردهای SAN

کمپانی‌های بزرگی در حوزه تجهیزات ذخیره‌سازی اطلاعات هستند که در سطح کلان تجهیزاتی قدرتمند عرضه می‌کنند. دو کمپانی HP و EMC از جمله کمپانی‌های معروف عرضه‌کننده محصولات ذخیره‌ساز و پرچم‌دار این حوزه هستند. این تولیدکنندگان استانداردهایی را برای تجهیزات SAN Storage طبقه‌بندی و تعریف کرده‌اند که خود و دیگر کمپانی‌های سازنده این تجهیزات موظف به رعایت آن‌ها هستند. از مهم‌ترین استانداردهای مورد استفاده در تجهیزات ذخیره‌ساز می‌توان به Storage Networking Industry Association و Storage Management Initiative Specification اشاره کرد. همچنین برای استفاده‌ی تجهیزات ذخیره‌ساز از فیبر نوری، استانداری به نام FCIA وجود دارد.

 

تفاوت SAN و NAS چیست؟

تفاوت اصلی NAS و SAN در پروتکل‌های دسترسی یا Access Protocols است. هر دو راهکاری برای ذخیره‌سازی اطلاعات در یک شبکه هستند اما این پروتکل‌های ارتباطی هستند که این دو راهکار را از یکدیگر متمایز می‌کنند. در راهکار NAS دو پروتکل NFS و CIFS مورد استفاده قرار می‌گیرد که به آن‌ها File Level Protocol می‌گویند. مدیریت و پردازش تمام فایل‌ها در راهکار NAS بر عهده سیستم عامل همان سخت‌افزار ذخیره‌ساز است. در مقابل، تجهیزات ذخیره‌ساز در شبکه‌ی SAN پروتکل‌های دسترسی بر پایه File نیستند و به‌شکل Block Level Access ایجاد می‌شوند.

از جمله Access Protocol مورد استفاده در شبکه‌ی ذخیره‌ساز سَن iSCSI و Fiber Channel است که دسترسی به اطلاعات را بر اساس Block Level فراهم می‌کند. لازم به ذکر است این دو راهکار ذخیره‌سازی اگر در کنار هم بر اساس سناریو موجود به درستی قرار بگیرند، می‌توانند بهترین راهکار را برای ذخیره‌سازی اطلاعات در یک شبکه عرضه کنند.

 

یک Storage Area Network چگونه راه‌اندازی می‌شود؟

مسلمن برای پیاده‌سازی چنین راهکار ذخیره‌سازی نیازمند تجربه و دانش زیادی در حوزه ذخیره‌سازی اطلاعات و مدیریت شبکه‌های کامپیوتری است. اما مراحل پیاده‌سازی SAN معمولا با بررسی مقیاس، نیاز و بودجه سازمان آغاز می‌شود. سپس متخصص استقرار و پیاده‌سازی یک طراحی اولیه از شبکه ذخیره‌ساز خواهد داشت که فرآیند و تجهیزات مورد نیاز در این مرحله مشخص خواهد شد. برای پیاده‌سازی نیاز به SAN Switch، دستگاه ذخیره‌ساز اطلاعات و یک سرور است. بدیهی است تجهیزات دیگری مثل سوییچ‌های شبکه، روتر و ... نیز با توجه به سناریو ممکن است مورد استفاده قرار بگیرند. استراتژی و توپولوژی استفاده از SAN کاملا مرتبط با مقیاس و نیاز سازمان است و در ابتدای پروژه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.